home weg van de toekomst  Ecokruis N329

Ecokruis N329

In mijn hart ben ik een romantische dwaalgast. Een prikkebeen die met een vlindernetje tegen een eeuwenoude, knoestige eik aan zijn pijp zit te lurken en dromerig door zijn baard aait. Een man die langs karrensporen struint in bermen van manshoog, bloemrijk gras, op weg naar niets. Aan de einder glooiend heuvelland, een rivier, een kerktorentje, wat koeien en verspreide boerderijen. Kortom het lome land van Koekkoek en de lage luchten van Weissenbruch. Kon ik tijdreizen dan ging ik naar de eerlijke kneuterigheid van begin 1800, toen alleen de stad verharde straten had. Maar dat was niet de opdracht. Ik moest tijdreizen naar de toekomst.

Aan een prikkebeen vragen om te dromen over een autoweg is de goden verzoeken. Toch ga ik niet roepen: 'Onder de grond ermee'. Nee, de N329 moet gewoon weg, althans het zuidelijk deel tussen Paalgraven en de Maria op de hoop van Hofmans. Op dit deel heeft die weg het dwalen vanuit de stad naar de bossen van Herperduin onmogelijk gemaakt.
Nu moet gezegd, dit bos stelde ten tijde van de aanleg van de weg niet veel voor. Een saaie dennenakker, meer was het niet. Op wat mieren na was er nauwelijks beweging. Men moet gedacht hebben: 'Met een weg erdoor komt er wat leven in.' Maar over twintig jaar vanaf nu is Herperduin, samen met de Maashorst, een gevarieerd natuurbos met vele soorten bomen, struiken, vennen, vogels, everzwijnen en edelherten; en dat is geen droom. Dan ligt die weg behoorlijk in de weg.

In mijn toekomst is de N329 geen weg. Het is een gebied, een zone in het natuurbos waar twee verkeersstromen als water doorheen vloeien: het autoverkeer van zuid naar noord v.v. en het beestenverkeer in willekeurige richting. Ruimte voor iedereen, shared space, voor de vrachtauto en voor de vlinder. Een zone waar sfeer en inrichting onbewust maar dwingend het verkeersgedrag bepalen; geen strepen, geen borden, geen voorrang.

Rijdt u een stukje mee.
Het is juni 2024, alle auto's zijn minstens hybride, stil en voorzien van een geavanceerd detectiesysteem. Ik kom van de A50 en moet naar Schering-Plough. Net voorbij het viaduct Paalgraven rijd ik een brede, onverharde weg op. Er staat nog één groot bord met de tekst: Ecokruis N329, hier gelden geen regels, alleen uw eigen verantwoordelijkheid. Mijn vrachtauto laat ik uitrijden tot 30 km/uur. Er ontvouwt zich een licht glooiend, open bos, waar een breed netwerk van slingerpaden links en rechts uitwaaiert. Ik zoek een wat breder pad, zet de detectie aan en de radio af. De cruisecontrole staat intussen op 20 km/uur. Ik open de ramen van beide portieren en snuif aan de weldadige boslucht. Boven het lichte geruis van het autoverkeer hoor ik het roffelen van een specht.

Her en der struikgewas en omgewaaide bomen. Een troep reeën graast in de berm van een afgelegen pad. Enkele nordic walkers en rolskiërs zitten op wat oude, dode stammen naast een beekje. Het zonlicht filtert door het lover. Tussen de bomen is het zicht verrassend ver. Overal langzaam bewegende auto's kris kras door de groene ruimte. Het is spits. De zone is hier minstens honderd meter breed. Een tegenligger nadert op mijn pad, maar ik kan nog naar links.

Dan kom ik op een grote, open vlakte waar heide en zand het beeld bepalen. Alle paden komen daar samen. Het Rijsvennenplein volgens de navigator. In het midden een uitgestrekt ven met een eiland waarop drie majestueuze eiken. Het verkeer gaat er vanzelf rustig rechtsom.

Veel fietsers met oranje shirts. Het Nederlands elftal staat, sinds 2008 weer aan de vooravond van een EK-finale. De auto stopt even voor enkele paarden die naar het water sjokken om wat te drinken. Vervolgens pik ik een pad op naar het noorden.
Ik moet nu ter hoogte zijn van Danenhoef. Rechts, op de flank van de oude vuilstort ligt een vijftal wisenten loom te herkauwen in de lage zon. De paden verzamelen zich weer tot één brede weg. Een bord met: Einde ecokruis N329. Let u weer op de verkeersregels?
Daar is het asfalt, de bebouwing, de markeringsstrepen, schreeuwerige reclame en de rechte weg, een gladde, brede maar kaarsrechte weg.
Ik moet schakelen, ook in mijn hoofd. Personenauto's halen mij gehaast in. Hoe laat moest ik alweer lossen? Ik maak de ramen dicht en trap de stroomplank verder in.

Jos van Oorschot, juni 2008

Pagina bewerken

Paginatitel:


Tekst:
In mijn hart ben ik een romantische dwaalgast. Een prikkebeen die met een vlindernetje tegen een eeuwenoude, knoestige eik aan zijn pijp zit te lurken en dromerig door zijn baard aait. Een man die langs karrensporen struint in bermen van manshoog, bloemrijk gras, op weg naar niets. Aan de einder glooiend heuvelland, een rivier, een kerktorentje, wat koeien en verspreide boerderijen. Kortom het lome land van Koekkoek en de lage luchten van Weissenbruch. Kon ik tijdreizen dan ging ik naar de eerlijke kneuterigheid van begin 1800, toen alleen de stad verharde straten had. Maar dat was niet de opdracht. Ik moest tijdreizen naar de toekomst. <br /> <br /> Aan een prikkebeen vragen om te dromen over een autoweg is de goden verzoeken. Toch ga ik niet roepen: 'Onder de grond ermee'. Nee, de N329 moet gewoon weg, althans het zuidelijk deel tussen Paalgraven en de Maria op de hoop van Hofmans. Op dit deel heeft die weg het dwalen vanuit de stad naar de bossen van Herperduin onmogelijk gemaakt. <br /> Nu moet gezegd, dit bos stelde ten tijde van de aanleg van de weg niet veel voor. Een saaie dennenakker, meer was het niet. Op wat mieren na was er nauwelijks beweging. Men moet gedacht hebben: 'Met een weg erdoor komt er wat leven in.' Maar over twintig jaar vanaf nu is Herperduin, samen met de Maashorst, een gevarieerd natuurbos met vele soorten bomen, struiken, vennen, vogels, everzwijnen en edelherten; en dat is geen droom. Dan ligt die weg behoorlijk in de weg.<br /> <br /> In mijn toekomst is de N329 geen weg. Het is een gebied, een zone in het natuurbos waar twee verkeersstromen als water doorheen vloeien: het autoverkeer van zuid naar noord v.v. en het beestenverkeer in willekeurige richting. Ruimte voor iedereen, shared space, voor de vrachtauto en voor de vlinder. Een zone waar sfeer en inrichting onbewust maar dwingend het verkeersgedrag bepalen; geen strepen, geen borden, geen voorrang.<br /> <br /> Rijdt u een stukje mee. <br /> Het is juni 2024, alle auto's zijn minstens hybride, stil en voorzien van een geavanceerd detectiesysteem. Ik kom van de A50 en moet naar Schering-Plough. Net voorbij het viaduct Paalgraven rijd ik een brede, onverharde weg op. Er staat nog één groot bord met de tekst: Ecokruis N329, hier gelden geen regels, alleen uw eigen verantwoordelijkheid. Mijn vrachtauto laat ik uitrijden tot 30 km/uur. Er ontvouwt zich een licht glooiend, open bos, waar een breed netwerk van slingerpaden links en rechts uitwaaiert. Ik zoek een wat breder pad, zet de detectie aan en de radio af. De cruisecontrole staat intussen op 20 km/uur. Ik open de ramen van beide portieren en snuif aan de weldadige boslucht. Boven het lichte geruis van het autoverkeer hoor ik het roffelen van een specht.<br /> <br /> Her en der struikgewas en omgewaaide bomen. Een troep reeën graast in de berm van een afgelegen pad. Enkele nordic walkers en rolskiërs zitten op wat oude, dode stammen naast een beekje. Het zonlicht filtert door het lover. Tussen de bomen is het zicht verrassend ver. Overal langzaam bewegende auto's kris kras door de groene ruimte. Het is spits. De zone is hier minstens honderd meter breed. Een tegenligger nadert op mijn pad, maar ik kan nog naar links. <br /> <br /> Dan kom ik op een grote, open vlakte waar heide en zand het beeld bepalen. Alle paden komen daar samen. Het Rijsvennenplein volgens de navigator. In het midden een uitgestrekt ven met een eiland waarop drie majestueuze eiken. Het verkeer gaat er vanzelf rustig rechtsom.<br /> <br /> Veel fietsers met oranje shirts. Het Nederlands elftal staat, sinds 2008 weer aan de vooravond van een EK-finale. De auto stopt even voor enkele paarden die naar het water sjokken om wat te drinken. Vervolgens pik ik een pad op naar het noorden. <br /> Ik moet nu ter hoogte zijn van Danenhoef. Rechts, op de flank van de oude vuilstort ligt een vijftal wisenten loom te herkauwen in de lage zon. De paden verzamelen zich weer tot één brede weg. Een bord met: Einde ecokruis N329. Let u weer op de verkeersregels? <br /> Daar is het asfalt, de bebouwing, de markeringsstrepen, schreeuwerige reclame en de rechte weg, een gladde, brede maar kaarsrechte weg. <br /> Ik moet schakelen, ook in mijn hoofd. Personenauto's halen mij gehaast in. Hoe laat moest ik alweer lossen? Ik maak de ramen dicht en trap de stroomplank verder in.<br /> <br /> Jos van Oorschot, juni 2008